Najszybciej wyludniające się miasta w Polsce – ranking i przyczyny

W latach 2015–2024 najszybciej traciło mieszkańców Koło, gdzie liczba ludności zmniejszyła się o 15,9%. Największy bezwzględny ubytek odnotowała jednak Łódź – 129 855 osób w latach 2002–2023. Sprawdź ranking, dane GUS oraz przyczyny wyludniania polskich miast.

Które miasta wyludniają się najszybciej w 2026 roku?

Najnowszy ranking oparty na danych GUS BDL obejmuje 199 miast i porównuje ich populację z lat 2015–2024. Aż 174 miasta straciły mieszkańców, a wzrost pojawił się tylko w 25 ośrodkach. Zestawienie uwzględnia korektę danych po Narodowym Spisie Powszechnym 2021, dlatego część zmiany ma charakter statystyczny, a nie migracyjny.

W ujęciu procentowym pierwsze miejsce zajmuje Koło. Niewielkie miasta mogą szybko przesuwać się w rankingu, ponieważ odpływ kilku tysięcy osób stanowi w nich dużą część całej populacji. Inaczej wygląda klasyfikacja według liczby utraconych mieszkańców.

Wśród większych miast uwagę zwracają Bytom, Zabrze, Wałbrzych, Stalowa Wola i Kędzierzyn-Koźle. Ich wyniki wiążą się między innymi z odpływem młodych mieszkańców, zmianami na rynku pracy oraz starzeniem się ludności.

Gdzie ubyło najwięcej osób?

Ranking procentowy nie pokazuje skali strat w dużych aglomeracjach. Gdy porównamy liczby bezwzględne z lat 2002 i 2023, zdecydowanym liderem pozostaje Łódź. GUS odnotował spadek z 785 134 do 655 279 mieszkańców, czyli o 129 855 osób.

Katowice straciły 45 926 mieszkańców, a Bytom 43 910. Podobne wartości dotyczą Częstochowy, Bydgoszczy i Sosnowca. W przypadku Łodzi dane za okres od 1 stycznia 2024 do 1 stycznia 2025 pokazują dalszy ubytek – o kolejne 6 322 osoby.

W najnowszym rocznym zestawieniu Łódź również zajmuje pierwszą pozycję. Za nią znalazły się Bydgoszcz, która straciła 2 391 mieszkańców, oraz Szczecin z ubytkiem 2 360 osób. W tym samym okresie populacja zmniejszyła się w 61 z 66 miast na prawach powiatu.

Dlaczego polskie miasta tracą mieszkańców?

Na wyludnianie wpływają trzy procesy: migracje, niski przyrost naturalny oraz starzenie się społeczeństwa. Ich natężenie różni się między regionami. Miasto może tracić mieszkańców mimo rozwiniętego rynku pracy, jeśli odpływ rodzin i młodych dorosłych przewyższa napływ nowych osób.

Suburbanizacja

Suburbanizacja oznacza przeprowadzki z miasta do sąsiednich gmin. Mieszkańcy zachowują pracę w aglomeracji, ale wybierają tańsze mieszkania, domy jednorodzinne i większą przestrzeń. Statystyka przypisuje ich już wtedy do gmin ościennych, przez co centralne miasto traci ludność, nawet gdy cała aglomeracja nadal się rozwija.

Niska dzietność

Współczynnik dzietności w Polsce wyniósł w 2024 roku mniej niż 1,1. Zastępowalność pokoleń zapewnia wartość około 2,1, dlatego obecna liczba urodzeń nie równoważy liczby zgonów. Niska dzietność ogranicza też liczbę przyszłych pracowników, uczniów i konsumentów.

Nie każda miejscowość z najniższą dzietnością wyludnia się najszybciej. Duże metropolie mogą uzupełniać ubytek dzięki migrantom z innych części kraju i z zagranicy. Sopot jest przykładem ośrodka o bardzo niskiej dzietności, który jednocześnie odnotował silny spadek liczby ludności.

Rynek pracy i migracje

Brak stabilnego zatrudnienia skłania mieszkańców do wyjazdu do Warszawy, Krakowa, Wrocławia lub innych dużych ośrodków. Na Śląsku znaczenie miały restrukturyzacja przemysłu, likwidacja kopalń i zmiana profilu gospodarczego. Młodzi wyjeżdżają pierwsi, a w mieście pozostaje większy udział seniorów.

Niska dzietność zmniejsza liczbę urodzeń, lecz o tempie wyludniania często decyduje także saldo migracji i skala suburbanizacji.

Jak zmienia się liczba ludności Polski?

Według GUS w 2023 roku Polska liczyła około 37,8 mln mieszkańców. Nowsze szacunki wskazują, że pod koniec 2024 roku populacja spadła do około 37,49 mln. W porównaniu z 1 stycznia 2024 roku ubyło niemal 147,5 tys. osób.

Spadek objął wszystkie 16 województw. Największy odnotowano na Dolnym Śląsku – o około 28,6 tys. mieszkańców. Najmniejszy dotyczył Pomorza, gdzie ubytek wyniósł około 80 osób.

Na tym tle wyróżnia się Warszawa, której liczba mieszkańców w latach 2015–2024 wzrosła o 6,9%. Wzrost odnotowały również między innymi Kraków, Wrocław, Gdańsk, Rzeszów i Grodzisk Mazowiecki. Przyciągają one pracowników, studentów oraz osoby szukające szerokiego wyboru usług.

Jakie są skutki wyludniania miast?

Mniejsza populacja osłabia lokalny rynek pracy i ogranicza popyt na handel, usługi oraz mieszkania. Firmy zmniejszają zatrudnienie, przenoszą działalność albo zamykają punkty, które przestają przynosić przychody. Miasto traci wtedy jednocześnie klientów i pracowników.

Samorząd nadal musi utrzymywać drogi, szkoły, sieci wodociągowe i transport publiczny. Koszty infrastruktury nie maleją w takim tempie jak liczba użytkowników. Niższe wpływy podatkowe utrudniają remonty oraz finansowanie usług społecznych.

Rosnąca liczba pustostanów zmienia wygląd całych dzielnic. Według przywoływanych danych ich liczba wzrosła z 18,9 tys. w 2003 roku do około 46 tys. w 2013 roku. Najtrudniejsza sytuacja dotyczy seniorów, którzy potrzebują blisko dostępnej opieki, handlu i transportu.

W latach 2024–2025 mieszkańców zyskało tylko kilka miast na prawach powiatu: Kraków o 2 967 osób, Warszawa o 2 246, Gdańsk o 1 280, Rzeszów o 1 049 oraz Żory o 149. Dane pokazują więc wyraźny podział między ośrodkami przyciągającymi ludność a miastami tracącymi zaplecze demograficzne.